ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΟΥ ΜΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ κ. ΧΡ. ΚΑΙΣΑΡΗΣ
ΛΟΝΔΙΝΟΝ: 8 Αυγούστου 1932.- Είναι ευχάριστον ότι αι έρευναι του Διευθυντού της «Θεσπρωτίας» έρριψαν κάποιο φως επί του ταξειδίου του Γλάδστωνος εις Φιλιάτες.Γνωρίζομεν τώρα ποια ήτο η Βαλιδέ και ποιο το Σαράϊ, ο Πύργος όπου έμεινεν ο μέγας Άγγλος και εις τον οντά του οποίου εκοιμήθη στρωματσάδα μαζί με οκτώ άλλους. Αί πληροφορίαι του Τσερτοέζ που είχε γνωρίση δήθεν τον Γλάδστωνα εις Φιλιάτες δεν μας φαίνονται ούτε σπουδαίαι ούτε σοβαραί, αλλά καλά που εσημειώθησαν χάριν ιστορίας»!Εις τας ερεύνας περί Βαλιδέ ο φίλος κ. Διευθυντής της «Θεσπρωτίας» αναφέρει και τον «Τόμαρην». Ολίγα τινά περί των ηρωϊκών αυτών συγχωριανών μου, όπως τα ενθυμούμαι από διηγήσεις των Πάππων μου Βασίλη Καίσαρην αι της προμάμμης μου- της Μαλέκως- της Μητρός του Θανάσαινας Καίσαρη, δεν θα ήσαν περιττά. Συνδέονται τόσον πολύ με την ιστορίαν της Ηπείρου, η οποία οστορία έχει ήδη τόσα κενά, παλαιά τε και νέα, ώστε θα ήτο καλόν να περιμαζεύωνται όλα τα γνωστά εκ ζωντανών διηγήσεων διά ν’ αποτελέσουν το υλικόν του μέλλοντος ιστορικού. Και εν παρόδω, διά να πειράξω τον κ. Νίτσον που αρέσκεται να ιστογραφή και να γράφη ολόκληρον τόμον περί Τσαμαντά χωρίς να θίξη πλείστα φλέγοντα θέματα, τον παρακαλώ να γράψη κάτι διά τον ηρωϊκόν συγχωριανόν του Ζήκο Μούρτον, σύγχρονον προφανώς του «Τόμαρη» . Άλλ’ επί του προκειμένου.Ο «Τόμαρης» λοιπόν που αναφέρεται υπό του Διευθυντού της «Θεσπρωτίας» είναι ο περίφημος Δημήτρη Ντόμαρης από το Μπαμπούρι, κακά δε εγράφη τ’ όνομά του «Τόμαρης». Υπάρχει και δημοτικό τραγούδι με την επωδόν «Ντόμαρη Δημήτρη Ρούμπη», το οποίον θα έπρεπε να περισυλλεχθή από τα Μπαμπουροχώρια πριν λησμονηθή από την νέαν γεννεάν. Ο Ντόμαρης έδρασε μεταξύ 1840-1860 και μαζύ με τον Δημήτρη Ρούμπη από τα Αχούρια ήτο ο τρόμος των Αγάδων και των Τούρκων. Νομίζομεν ότι ήτο και πρωτοπαλλήκαρο του Μητροπολίτου Παραμυθίας Διονυσίου, του Σαϊτάν- Διονύσιου που τον ωνόμαζον οι Αγάδες, αλλά δεν είμεθα περί τούτου βέβαιοι. Αποκλίνομεν όμως να το δεχθώμεν ως βέβαιον, διότι ο περίφημος εκείνος Μητροπολίτης, που περιφέρετο με το καμτσίκι στο παζάρι της Παραμυθιάς και έδερνε και αυτούς τους Προνιέους τους μεγάλους αγάδες, εστρατολόγειτούς ακολούθους του από τέτοιου είδους παλληκάρια Πολλοί από τους τουρκοφάγους ληστάς προσήρχοντο εις τον Μητρόπολιν και ως ακόλουθοι του Δεσπότη ήσαν ακαταδίωκτοι. Είναι ακριβές ότι ο Ντόμαρης ήτο φίλος του πιοτού και του γλεντιού, εις τα τελευταία δε οι Τούρκοι, αφού δεν ετολμούσαν να τον ξεκάμουν στα φανερά τον εφαρμάκωσαν εις ένα γλέντι εις τους Φιλιάτες. Ο σύντροφός του Δημήτρη- Ρούμπης νεώτερος από αυτόν έζησε πολλά έπειτα χρόνια εις την Κωνσταντινούπολιν. Ήτο γέρωντας, αλλά λεβέντης, όταν κατά το 1890 περίπου – δεν ενθυμούμεθα ακριβώς- είχεν έλθει από την Πόλη εις την Κέρκυραν μαζύ με την ασθενικήν θυγατέρα του. Είχε φιλοξενηθή από τον πατέρα μου και τον ενθυμούμαι ζωηρότατα. Δυστυχώς δεν ήμην εις θέσιν να σου πάρω «συνέντευξιν» διά τα καμώματα του με τον Ντόμαρη. Αι περί Ντόμαρη πληροφορίαι μου είναι καθώς βλέπετε, εντελώς ελλειπείς. Εκείνο όμως που ενθυμούμαι είναι ότι ένα παιδί, ολίγο μεγαλύτερο από εμέ, ήτο γυός του Ντόμαρη και εις το σχολειό δεν διεκρίνε το διόλου δι’ εξυπνάδα. Ίσως είχε πατρικόν στίγμα αλκολισμού. Ας τα συμπληρώση κανείς χάριν της ιστορίας. ΧΡ. ΚΑΙΣΑΡΗΣΓΙΑ ΤΟΝ ΟΣΜΑΝ ΤΑΚΑ, ΑΠΟ ΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΡΡΕΝΩΝ ΦΙΛΙΑΤΩΝ 1839-1912| Τάκας Γιουσούφ του Οσμάν | Εργατικά | 1877 |
| Τάκας Ζεϊνέλ του Αλιούς | Κτηματίας | 1860 |
| Τάκας Ισά του Βελή | Κτηματίας | 1884 |
| Τάκας Σεβκέτ του Οσμάν | Εργατικά | 1882 |
| Τάκας Σουλεϊμάν του Ζεϊνέλ | Άγραφο | 1906 |